Konzentrationslagersystem Mauthausen-Gusen

Przedsionek piekła — Gusen I, Dno piekła — Gusen II, Mordhausen, Vernichtungslager für die polnische Intelligenz (pol. obóz wyniszczenia dla polskiej inteligencji)

KL Gusen będąc pierwszym filialnym obozem KL Mauthausen nazywany jest zamiennie KL Gusen, KL Gusen I, KL Mauthausen II lub ogólnie KL Mauthausen lub KL Mauthausen-Gusen.

W zamyśle czołowych funkcjonariuszy i ideologów SS (na czele z Heinrichem Himmlerem, Oswaldem Pohlem oraz Reinhardem Heydrichem) kamieniołomy, w których pracować mieli przymusowo więźniowie, oprócz niewątpliwie generowania zysku ekonomicznego dla SS, miały również spełniać nie mniej ważną rolę – polityczną i eksterminacyjną. Nieprzypadkowo, powstający od 1939 r. KL Gusen, sami SS–mani nazywali Vernichtungslager für die polnische Intelligenz. […]

Objęty (jako jeden z dwóch obozów obok Mauthausen), trzecią, najwyższą kategorią represyjności, obóz w Gusen miał poprzez ciężką, katorżniczą pracę w pobliskich kamieniołomach wyniszczyć jak największą liczbę więźniów politycznych z Polski, a później również z 27 pozostałych krajów okupowanych przez III Rzeszę. Zesłanie do niego traktowane było jako swoista kara śmierci. Więzień, według wytycznych SS, miał tam przeżyć zaledwie trzy miesiące. Łącznie w okresie II wojny światowej przez obóz Gusen i jego filie: Gusen II i III przeszło 70 000 więźniów 28 narodowości, z których w latach 1940–1945 prawie 40 000 zamordowano. […]

Tomasz Cieślak, Obóz koncentracyjny Gusen w Górnej Austrii. Struktura i funkcjonowanie